Haşiyeler ve yıldızlı notlar

İşaret ve açıklama

Bir not iki ayrı metin parçasını ilişkilendirir:

• İşaret: Ana metinde haşiyeye gönderme yapan numara, yıldız veya etiket.
• Açıklama gövdesi: Kaynakta o işaret için verilen açıklama.

İşaret de açıklama da canonical metnin parçasıdır. Sistem açıklama metnini yeni bir kopya olarak üretmez; yalnızca kaynakta bulunan doğru işaret ile doğru gövde arasındaki bağı saklar. Böylece not gösterimi kapatılsa bile ana metin eksilmez ve not açıldığında kaynakta olmayan bir ifade eklenmez.

Açıklama birden fazla parçadan oluşabilir

Bir notun metin içindeki çağrısı ve açıklama başlığı aynı açıklamaya bağlıdır. Bazı açıklamaların ayrı çağrısı yoktur; kendi başlığından açılır. Açıklama farklı cümlelere yayılan birden fazla parçadan oluşabilir. Bu parçalar kaynak sırasıyla birlikte gösterilir; yalnız ilk cümle alınarak devamı kesilmez.

Aynı numara veya yıldız anahtarı kaynakta tekrar geçtiğinde occurrence’lar tek bir note altında birleştirilmez. Her işaret kendi doğru açıklama ilişkisini koruyan ayrı bir note occurrence’ıdır.

Genişletilmiş not sürümü 831 açıklamayı kapsar: 624 haşiye ve 207 yıldızlı not. Örneğin Onuncu Söz’ün 28 haşiyesi ayrı ayrı açılır. On Dokuzuncu Mektup’taki (Hâşiye 1, 2, 3, 4[10]) çağrısı ise dört parçanın tamamını birlikte gösterir.

Kaynakta açıklama yoksa

Bir işaretin kaynakta karşılık gelen açıklaması bulunmayabilir. Böyle bir durumda sistem tahmini metin üretmez, yakındaki başka bir notu bağlamaz ve işareti sessizce silmez. Eksiklik açık bir kaynak boşluğu olarak korunur.

Bu durumda olan tek işaret Gençlik Rehberi’ndeki (*[3]) çağrısıdır. Okuyucu panelde kaynakta not metninin eksik olduğunu belirtir; başka bir açıklamayı yerine koymaz.

Okuyucuda kullanım

Metindeki not işaretine tıklayın veya dokunun. Klavyeyle işarete odaklanıp açmak da mümkündür. Notlara yalnız okuma esnasında, bağlı oldukları işaretten erişilir; ayrı bir chapter not listesi yoktur.

Numaralı işaretlerde köşeli parantezler görünümde gizlenir; numara küçük yazıyla, webde üst indis olarak gösterilir. Kaynaktaki numaralar yeniden sıralanmaz. Bu yalnız doğrulanmış not işaretlerine uygulanır; normal metindeki parantezler, kaynak metni ve konumlar değişmez.

Açıklamalar kaynak içindeki yerlerinde açık kalır. Tam açıklama paragrafları hafif kenar çizgisi ve daha küçük yazıyla ayrılır; açıklama cümlenin yalnız bir kısmındaysa vurgu yalnız o aralığa uygulanır. Metin daraltılmaz veya gizlenmez.

Webde kısa açıklama işaretin yanında, uzun açıklama yan panelde açılır. Geniş ekranda ana metin okunabilir kalır. Mobilde kısa açıklama ihtiyacı kadar yer kaplar; uzun açıklama kaydırılabilir alt panelde gösterilir. Genişletme simgesiyle okuma alanı büyütülebilir. Yazı ve hizalama tercihleri açıklamada da kullanılır.

Açıklamanın içindeki başka bir notu açarsanız geri düğmesi önceki açıklamaya döner. Paneli kapatmak okuduğunuz yeri değiştirmez. Webde Escape paneli kapatır ve klavye odağı aynı işarete döner. Metindeki yerine git ve Açıklamanın yerine git, mevcut okuyucuda ilgili konuma götürür ve konumu kısa süre vurgular. Kaynağa ait konum mevcut gösterimde yoksa bu komut sunulmaz.

Latin ve Osmanlıca görünüm aynı kaynak ilişkisini kullanır. Osmanlıca görünümde işaretin birebir yeri doğrulanamıyorsa ilgili cümle veya paragrafın yanında ayrı not komutu bulunur. Birden fazla açıklama varsa her biri ayrı işaretten doğrudan açılır. Ana metin Osmanlıca kalır; açıklama Türkçe kaynak metnidir. Notlar otomatik olarak Osmanlıcaya veya İngilizceye çevrilmez. Türkçe cümlelere bağlı olmayan bağımsız çeviri metinlerine not konumu tahmin edilerek eklenmez.

Not hizmeti yüklenemediğinde ana metin yine görünür; doğrulanmamış etkileşim eklenmez. Açıklama olmayan chapter’larda boş bir not listesi veya ek araç çubuğu gösterilmez.

Okuyucu şu ilkeleri korur:

• İşaret, metindeki exact konumuyla görünür.
• Açıklama yalnız doğru işaretle ilişkilendirilir.
• Çok parçalı açıklamalar kaynak sırasıyla ve eksiksiz gösterilir.
• Tekrarlanan işaretler ayrı occurrence kimliğini ve doğru açıklama ilişkisini korur.
• Kaynak boşluğu, uydurulmuş veya başka yerden alınmış bir açıklamayla kapatılmaz.
• Not açılıp kapatıldığında canonical ana metnin sırası ve içeriği değişmez.
• Aynı yerde terim ve not etkileşimi çakışırsa tek bir not paneli açılır; iç içe düğmeler veya üst üste paneller oluşmaz.

Metindeki bölüm yapısı ve İçindekiler ile gezinme için başlıklar ve içindekiler rehberine bakın.