İngilizce hizalama teşhisi

Sonuç ve kapsam

Türkçe kaynak ile korpus sırası sağlamdır. İngilizce hizalama tarafında hem eski eşlenmiş satırların anlam sınırlarında hem de bunların ham İngilizce metne aktarılmasında doğrulanmış sorunlar vardır. Bunlar yalnız CSS veya hover penceresi sorunları değildir. Altıncı Şua bu iki hata sınıfını birlikte gösterir.

Bu not bir teşhistir; mevcut yayının bütün eşleşmelerini semantik olarak onaylamaz. İncelemede kaynaklar, korpus, release’ler ve okuyucu kodu değiştirilmedi. Yerel DB sorguları read-only çalıştı. Remote DB incelenmedi veya değiştirilmedi.

Referans kaynak ailesi rnk-en içindeki tr-sentences/**/*.md dosyalarıdır. Karşılıklı İngilizce satırlar aligned_outputs içindedir. Ham İngilizce kitaplar ise en/*.txt içindedir. Bunlar aynı amaçla kullanılan üç eşdeğer çıktı değildir.

Türkçe kaynak doğrulaması

298 ana Türkçe dosyanın tamamı, mevcut immutable core’a ait cümle snapshot’ı ve en-target-render-3 chapter kimlik envanteri ile karşılaştırıldı. Her chapter’da paragraf ve cümle sırası esas alındı; bulanık metin eşleştirmesi yapılmadı.

Ölçüm	Sonuç
Ana Türkçe dosya / canonical chapter	298 / 298
Aynı sıraya bağlanan ana Türkçe satır / core cümlesi	119.149 / 119.149
İçerik veya sıra/sayı farkı olan chapter	0
Birebir metinli ana satır	111.623
Yalnız Markdown başlık öneki farklı satır	6.768
Yalnız baş/son boşluk farkı olan satır	758
Girintili alıntı / alt parça satırı	17.013
Toplam fiziksel Türkçe satır	136.162
Ana İngilizce hizalama dosyası	193
Türkçe dosyayla satır sayısı ve girinti/boş satır yapısı tutan İngilizce dosya	193

Başlık sözcükleri, iç boşluklar, noktalama, harf büyüklüğü ve Unicode farklılıkları normalizasyonla silinmedi. Baş/son boşluk farkları ayrıca sayıldı. Girintili satırlar yeni core cümlesi değil, önceki cümle içindeki destekleyici parçalardır. 274 chapter’da bu nedenle fiziksel satır numarası ile cümle sıra numarası farklıdır. Mevcut crosswalk kodu bu ayrımı yapar; genel bir yanlış zip/sıra kayması bulunmadı.

Altıncı Şua ayrıca canlı yerel DB’den token sırası korunarak yeniden okundu: 76 cümlenin kimlik, metin ve sırası snapshot ve kaynakla birebir aynı çıktı. 100 fiziksel satırın diğer 24’ü alt parçalardır. Genel 298-chapter karşılaştırması snapshot üzerindedir; bu çalışmada bütün canlı DB tekrar reconstruct edilmedi.

Alt parça taramasında 703 satırın metni atasının içinde birden fazla yerde bulundu; altı satır atasının birebir alt metni değildi. Bunlar ayrı inceleme adaylarıdır, 709 mevcut hover hatası anlamına gelmez. Ana cümle eşitliğini bozmazlar.

Altıncı Şua: doğrulanmış örnekler

Chapter kimliği: 749598e8-b877-597e-89c6-1ff517101468. Aşağıdaki satırlar sualar-06-altinci-sua.md fiziksel satır numaralarıdır.

Doğru satırın daha büyük İngilizce parçaya genişletilmesi

Kaynak satır 2: Yalnız iki nüktedir.

Eski locator bu satırın İngilizcesini chapter içinde [14,48) aralığında bulmuş. Sonraki işlem, bununla kesişen bütün İngilizce atomu alarak [0,101) aralığına genişletmiş. Bu atom başlığı, iki nüktelik açıklamayı ve İngilizce besmeleyi içeriyor. Başlık ve Arapça kaynak satırı ayrıca filtrelendiğinden grubun tek Türkçe üyesi satır 2 kalmış. Mevcut RPC de bu 101 karakteri yalnız o cümleye bağlı gösteriyor.

Doğru locator:        [14,48)   -> Yalnız iki nüktedir.
Yayımlanan target:    [0,101)   -> Yalnız iki nüktedir.
Eklenen içerik:       chapter başlığı + besmelenin İngilizcesi

Bu, kaynak dosyanın yanlışlığından değil locator sınırının atom sınırına genişletilmesinden doğan, tarihsel artifact ve canlı RPC ile izlenmiş bir hatadır. İlgili target ID 568759a5-85b7-5d88-8f7f-f58163034179, group ID 85596263-8cff-5d0c-9eab-ff912c74dfe5.

Eski İngilizce satırlarda anlam sınırı kaymaları

Kaynak satırlar	Kaynak dosyada bulunan sorun	Mevcut karşılığa etkisi
4, 6, 8	Satır 6’nın Postponing to another time... ifadesi aslında Türkçe satır 8’in başlangıcına karşılık geliyor.	4 ve 6’ya hover hedefi dönmüyor. 8’in iki İngilizce parçası ham atomda yeniden birleşmiş.
13, 14, 15	İngilizce 13, Türkçe 13 ve 14’ün anlamını birlikte içeriyor. İngilizce 14 ise Türkçe 15’in ilk kısmı.	İlk atom yalnız 13’e; sonraki atom 14 ve 15’e birlikte bağlanmış. Kayma korunmuş.
17, 19	said: "Salutations to God" Türkçe 17’ye aitken İngilizce 19’un başına geçmiş.	Bu ifade hover’da 17 yerine 19’u gösteriyor.
69, 70	For sure Abraham ... was not equal to satır 69’da yarım. Cümlenin nesnesi Muhammad ... satır 70’e taşınmış.	Türkçe 70 yalnız Fakat onun âli, enbiyadırlar. olduğu halde önceki cümlenin sonunu da kapsıyor.

Bu örnekler, doğru Türkçe sıra ve eşit satır sayısının İngilizce anlam eşitliğini tek başına kanıtlamadığını gösterir. Eski paired dosyalar değerli başlangıçtır; düzeltmeden bütün satırları otomatik kabul etmek doğru değildir.

Dizgi ve gerçek karşılık yokluğu ayrı durumlar

Ham İngilizcede not equal to / Muhammad, peace) / said: ve arriving for / the caravan arasında cümle içi boş satırlar vardır. Son örnekte eski aligned satır 83 zaten doğru birleştirilmiştir; iki runtime atomu da aynı Türkçe cümleye bağlıdır. Buna rağmen bağımsız ham metin render edildiği için ekranda boşluk kalır. Bu durum anlam kayması değil, basılı sayfa kırığının paragraf gibi sunulmasıdır.

Satır 58, Hem bu tarzdaki salavatın teşehhüdde tahsisinin hikmeti nedir?, eski İngilizce dosyada Türkçe bırakılmıştır. İncelenen İngilizce soru paragrafında ayrı bir karşılığı görünmüyor. İleride gelen cevabı buraya taşıyarak veya yeni çeviriyi mevcut kaynaktanmış gibi göstererek bu boşluk kapatılmamalıdır. Bu satır için ek kaynak araştırması veya açık karşılık-yok kararı gerekir.

Mevcut yerel RPC sayımı

• 60 target unit, 50 grup, 62 farklı Türkçe cümle kimliği dönüyor.
• 76 kaynak cümlenin 14’üne accepted hover hedefi dönmüyor; bunların arasında başlıklar, Arapça satırlar, ayraç ve yukarıdaki soru da var. Bu sayı 14 kayıp İngilizce cümle anlamına gelmez.
• Ham metinde eşleşmesiz, boşluk dışında içerik taşıyan iki aralık var.
• Altıncı Şua’nın target ID’leri, koordinatları ve source üyeleri alignment-3 ile alignment-4 arasında aynıdır. Bu sorun son Dokuzuncu Şua düzeltmesinin regresyonu değildir.

Neden kontroller geçebildi?

Eski validate_strict.py satır sayısı, girinti, başlık, Arapça ve boş satır eşitliğini denetler. validate_order.py İngilizce kaynak konumlarını yaklaşık bulur ve 50 kaynak satırından büyük geri sıçramaları uyarır. Aynı paragraf içindeki bir cümlenin anlamının komşu satıra kaymasını bunlar doğrulayamaz.

Sonraki pipeline ise şu dönüşümü yapmış:

TR satırı -> mevcut sentence ID
EN aligned satırı -> ham kitapta locator
locator -> kesişen bütün ham atomlar
ortak atomlar -> bağlı bileşen/grup
önceki review bulguları -> accepted/unresolved
accepted grup -> RPC hover metadata

Tarihsel alignment_edges/document_builder.rb::attach_target_atoms! bütün kesişen atomları seçer. alignment_validation/document_analyzer.rb::validate_matches! locator’ın atomla kesişmesini doğrular; atomun anlamlı içeriğinin tamamının locator ile açıklanmasını istemez. alignment_review/builder.rb::build_decision tekil exact eşleşme ve basit grup şeklinden yapısal high güveni üretir; blocking bulgu yoksa promote eder. Altıncı Şua’nın ilk atomu bu yoldan geçmiştir.

Public exporter bu üyelikleri taşır; yeniden semantik eşleştirme yapmaz. translation_composition_alignment RPC’si de her target üyeye grubun source span listesini döndürür. Koordinatların geçerli olması yanlış anlam eşleşmesini düzeltmez. Hash, FK, sıra ve geometri kontrolleri gereklidir fakat semantik kabul yerine kullanılamaz. Önceki 0 invalid geometry sonucu bu sınırla okunmalıdır.

Yaygınlık hakkında bildiklerimiz

Mekanizma ortak olduğundan risk Altıncı Şua’ya özel değildir. Başlık, Arapça ve girintili satırları eşleşme dışında bırakan filtreler de genel davranıştır. Fakat bu inceleme bütün 193 İngilizce dosyanın anlamlarını tek tek onaylamadı; bütün chapter’ların hatalı olduğunu veya kesin hata sayısını söylemiyoruz.

Mevcut alignment-4 envanteri 173 scope ve 34.220 accepted grup içerir. 184 unresolved aday ile 8.955 source / 8.976 target unresolved üyelik farklı ölçümlerdir. 193 dosyanın yapısal eşitliği, 189 okunabilir chapter veya accepted grup sayısı, eksiksiz ve doğru cümle hizalaması olarak sunulmamalıdır.

Önerilen çalışma sırası

1. Kaynak-satır kimlik tablosunu yeniden kullan. TR ana satırı ile mevcut sentence ID, girintili parça ile atasının ilişkisini koru. Tekrar metin arayarak Türkçe cümle kimliği tahmin etme. Türkçe core ve import değişmeyecek.
2. Altıncı Şua’yı kaynak öncelikli pilot yap. Eski repo yerinde korunurken, çalışma kopyası veya sürümlü düzeltme kaydında İngilizce satırların anlam sınırlarını düzelt. Önce bitişik cümleleri bağlamıyla incele. Doğal çeviri birden çok Türkçe cümleyi karşılıyorsa bunu açık çoktan-çoğa ilişki olarak kaydet.
3. İngilizce locator’ı sınır otoritesi haline getir. Onaylanmış karşılığın ham kitapta exact aralığını koru; sırf kesişiyor diye bütün atomu alma. Sınırı uyan eski unit’leri kullan. Sınırı değişmesi gerekenlerde yeni immutable unit/grup üretme yolunu pilotta doğrula; eski ID veya yayınları değiştirme.
4. 193 dosyayı aynı inceleme tablosuyla ele al. Her ana/alt satıra durum ver: anlam kayması, locator bulunamadı, tekrar belirsizliği, atom genişlemesi, filtrelenmiş karşılık, onaylı karşılık-yok veya incelenmiş doğru eşleşme. Otomatik tarama aday üretir; anlam incelemesini geçti diye işaretlemez. Başlık ve mevcut Arapça ifadelerin İngilizce karşılıklarını ayrıca kapsa.
5. Gösterimi aynı kanıttan düzelt. Sayfa kırığı ile gerçek paragrafı ayır; reviewed layout kararları üret. Girintili tekrarları gövdeye ikinci kez basma. Düzeltilmiş aligned dosyayı körlemesine ekrana basmak, ham İngilizce kaynağın yerini sessizce değiştirmek veya Türkçe paragraf yapısını İngilizceye zorlamak değildir.
6. Dönüşüm öncesi ve sonrası karşılığı karşılaştır. Onaylı kaynak satırı, sentence ID, exact İngilizce seçim ve RPC üyeliği aynı ilişkiyi korumalı. Pilot ile Birinci Söz/Dokuzuncu Şua regresyonları geçince chapter gruplarıyla ilerle. Yerel ve remote yayınlama ancak bu kontrolden sonra yapılmalı.

Gövde için bağımsız ham İngilizce render korunabilir. Kaynak-öncelikli hizalama, onu kaldırmayı veya bütün DB’yi sıfırlamayı gerektirmez. Yeni dil eklerken de aynı kanıt zinciri kullanılabilir. Çevirisi olmayan chapter’lar bu çalışmayla kendiliğinden çevrilmiş sayılmayacak; hazır kaynak verisi olmayan yerlere metin üretilmeyecek.

İnceleme çıktıları

Yerel .cache/english-systemic-audit/ dizininde yeniden çalıştırılabilir audit.mjs, tüm chapter’lar için audit.json ve chapters.csv, bütün fiziksel satırlar için line-anchors.csv bulunur. sixth-ray.mjs read-only yerel DB sorgusuyla satır/hover karşılaştırmasını üretir; sixth-ray.json ve sixth-ray.md tam sonuçları içerir. pipeline-findings.md tarihsel kod ve artifact referanslarını ayrıntılı tutar. Cache dosyaları ürün runtime bağımlılığı değildir.

Bu özet public-safe kalıcı teşhistir. Gözden geçirilen karşılıklara ait sonraki kararlar, mevcut İngilizce kalite akışındaki sürümlü curation ve release düzenine aktarılmalıdır.